Een scheiding is niet alleen een breuk tussen partners, maar ook een nieuwe start als ouders.
In Nederland zijn ouders verplicht om bij een echtscheiding een ouderschapsplan op te stellen. Dat klinkt misschien formeel, maar het is vooral een kans om samen stil te staan bij wat écht telt: het welzijn van je kinderen.
Hierna volgen praktische tips voor een goed ouderschapsplan.
1. Maak het praktisch
Test de haalbaarheid van de regelingen die zijn opgenomen in het plan uit. Probeer bijvoorbeeld de verblijfsregeling van de kinderen een jaar lang op de kalender aan te duiden (in dagen en uren, rekening houdend met school- en andere vakanties). Discussies ontstaan achteraf vaak als de vooropgestelde regeling vatbaar is voor interpretatie of niet klopt.
Interessant is ook om het waarom van een regeling op te nemen. Leg bijvoorbeeld uit hoe je als ouders het bedrag van de onderhoudsbijdrage voor de kinderen hebt vastgelegd. Als er later verandering komt in de financiële of verblijfssituatie, kan deze nieuwe situatie hieraan worden getoetst.
2. Wees concreet
Veel ouders nemen in hun ouderschapsplan enkel op dat ze het ouderlijk gezag samen blijven uitoefenen. Maar wat betekent dat eigenlijk in de praktijk?
Hoe wissel je informatie uit over de kinderen? Wat doe je bij noodgevallen? En wat als de gezinssituatie bij één van jullie verandert, of als één van de ouders tijdelijk niet zelf voor opvang kan zorgen?
Denk ook aan afspraken over zakgeld, schermtijd, huiswerk, geloofsovertuiging, uitgaan, enzovoort. Kunnen jullie daar samen duidelijke regels over afspreken? Of willen jullie elk op je eigen manier invulling geven aan het ouderschap, waarbij elke ouder zelfstandig beslist op de dagen dat het kind bij hem of haar verblijft?
Als jullie hierover overeenstemming bereiken, is het verstandig om die afspraken ook op te nemen in het ouderschapsplan. Zo voorkom je misverstanden en weet iedereen waar hij of zij aan toe is.
3. Kijk door de ogen van je kind
Hou bij de opmaak van afspraken ook rekening met de dagelijkse dingen die van belang kunnen zijn voor de kinderen zoals het meegeven van de knuffel om te slapen, het verder kunnen uitoefenen van hobby’s, contacten met vriendjes of familieleden, …
Beslis niet alles boven de hoofden van de kinderen. Sta voldoende stil bij wat een echtscheiding voor je kinderen kan betekenen en tracht je in te leven in hun leefwereld. Afhankelijk van de leeftijd en de volwassenheid van de kinderen, kan men hen ook raadplegen over de inhoud van het ouderschapsplan. Het is niet aan de kinderen om zelf te beslissen maar het is wel belangrijk dat zij het gevoel krijgen dat ze het verschil maken, dat het er toe doet wat zij vinden.
4. Evalueer regelmatig
Een goed ouderschapsplan is geen vastgeroest document, maar iets dat meegroeit met je kinderen. Het is niet realistisch om vlak na de scheiding een regeling op te stellen die jarenlang onveranderd blijft.
Kinderen ontwikkelen zich, hun behoeften veranderen, en ook de omstandigheden rondom hen evolueren. Denk aan de overstap naar de middelbare school, een verhuis, of een nieuw samengesteld gezin. Zulke veranderingen kunnen invloed hebben op de gemaakte afspraken.
Daarom is het belangrijk om het ouderschapsplan regelmatig onder de loep te nemen. Plan af en toe een moment om samen te bekijken of alles nog werkt zoals bedoeld. En als dat niet zo is? Ga dan opnieuw in gesprek en pas het plan aan waar nodig. Zo blijft het ouderschapsplan een houvast, ook als het leven verandert.
5. Vraag professioneel advies
Soms nemen ouders beslissingen op basis van emoties of verkeerde aannames. Zo lijkt het bijvoorbeeld fiscaal voordeliger om de kinderen op het adres van één ouder in te schrijven, terwijl die voordelen in sommige gevallen ook verdeeld kunnen worden. Of ze kunnen gecompenseerd worden via andere financiële afspraken.
Laat je dus goed informeren. Een expert kan helpen om de juiste keuzes te maken, op basis van correcte informatie én met oog voor het belang van alle betrokkenen.
6. Doe beroep op een erkend bemiddelaar
Loopt de communicatie stroef of dreigt het vast te lopen? Wacht dan niet tot het escaleert. Soms is het beter om het gesprek even te pauzeren en de draad opnieuw op te nemen met hulp van een erkend bemiddelaar.
Een bemiddelaar is neutraal en helpt jullie om op een respectvolle manier tot afspraken te komen. Hij of zij neemt geen beslissingen in jullie plaats, maar begeleidt het proces zodat jullie samen tot werkbare oplossingen kunnen komen.
Een goed plan begint met goede afspraken
Een ouderschapsplan opstellen vraagt tijd, overleg en soms ook wat hulp van buitenaf. Maar het loont de moeite: duidelijke afspraken zorgen voor rust, voorspelbaarheid en een betere samenwerking als ouders.
En dat is uiteindelijk in het belang van jullie kinderen.
Heb je vragen of wil je begeleiding bij het opstellen of herzien van een ouderschapsplan? Aarzel dan niet om professioneel advies in te winnen of contact op te nemen.
Vragen?
Heb je vragen na het lezen van deze tekst? Wil je bijstand in een geschil rond familierecht? Neem dan contact op voor een afspraak. Voor de prijs van 125 euro krijg je tijdens een gesprek van 1u een eerste raad waar je eventueel zelf verder mee aan de slag kunt. Het gesprek is verder volledig vrijblijvend.
Eveline Van Hoecke
B.V. Advocatenkantoor Eveline Van Hoecke
Familierecht advocaat – Erkend bemiddelaar in familiale zaken – Erkend collaboratief advocaat – Systemisch en contextueel counseler
Schouwburgplaats 1 – 9990 Maldegem
BTW BE 1018 548 005
vanhoecke-advocaat.be